ĐÁNH GIÁ SỰ BẠC MÀU ĐẤT VƯỜN TRỒNG CAM SÀNH DỰA TRÊN HÌNH THÁI, ĐẶC TÍNH LÝ, HÓA ĐẤT TẠI HUYỆN TAM BÌNH, TỈNH VĨNH LONG

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá sự bạc màu đất liếp chuyên canh cây cam sành qua nhiều năm canh tác tại xã Tường Lộc, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long. Qua việc mô tả hình thái phẫu diện của vùng đất đại diện kết hợp với phân tích các chỉ tiêu vật lý, hóa học đất ở các tầng phát sinh của hai phẫu diện đất TB-VL1 (đất liếp vườn canh tác cam sành 40 năm) và TB-VL2 (đất liếp vườn canh tác cam sành 22 năm) đã đánh giá các yếu tố trở ngại về đất ở các độ sâu khác nhau. Kết quả nghiên cứu cho thấy, đất ở phẫu diện TB-VL1 có sa cấu thuộc nhóm đất sét pha thịt đến thịt trung bình, bị nén dẽ ở tầng canh tác, độ xốp của đất thấp (24,0% - 37,8%). Độ phì hóa học giảm thể hiện ở khả năng trao đổi cation thấp (11,8 - 12,5 meq/100 g đất), thành phần Ca2+ và Mg2+ trao đổi trong đất rất thấp (< 2,0 meq/100 g đất). Bên cạnh đó hàm lượng chất hữu cơ trong đất thấp (2,09 - 3,86% OM), hàm lượng P dễ tiêu trong đất ở mức trung bình (9,8 - 16,5 mg P2 O5 /kg đất). Đối với đất liếp vườn ở phẫu diện TB-VL2 có sa cấu thuộc nhóm đất sét pha thịt đến sét nặng và gặp các trở ngại về nén dẽ đất ở tầng tích lũy (dung trọng 1,46 g/cm3 ), chỉ số độ bền của đất ở tầng đất mặt thấp (0,66). Khả năng trao đổi cation (CEC), thành phần Ca2+ và Mg2+ trao đổi trong đất ở mức thấp. Hàm lượng chất hữu cơ trong đất ở mức trung bình đến thấp (2,32 - 5,33% OM), pH ở tầng đất mặt thấp (pH = 4,36) chưa phù hợp cho sự phát triển của cây cam sành. Hàm lượng nước hữu dụng ở tầng tích lũy (50 - 70 cm) của hai phẫu diện thấp so với điều kiện thủy dung ngoài đồng.

The objective of this study was to evaluate soil degradation in the long-term cultivation of citrus orchards in Tuong Loc commune, Tam Binh district, Vinh Long province. The degradation was based on description of typical soil morphology and evaluation of physical and chemical properties within the various horizons of two profiles of TB-VL1 (a citrus orchard with the bed age of forty) and TB-VL2 (a citrus orchard with the bed age of twenty-two). The results showed that the TB-VL1 displayed soil texture of silt clay in horizon of depth 0 - 70 cm and one of silt in horizon of depth 80 - 200 cm. Soil compaction occurred at the topsoil (0 - 20 cm). Both of the two profiles showed a low porosity (24.0 - 37.8%). Soil degradation of chemical properties was displayed a low cation exchange capacity (11.8 - 12.5 meq/100 g soil) with extremely low quantities of Ca2+ and Mg2+ (< 2.0 meq/100 g soil). Besides, soil organic matter was poor (2.09 - 3.86% OM) and available phosphorus was just moderate (8.8 - 16.5 mg/kg soil). However, the content of available nitrogen was high with 98.8 mg/kg. According to TB-BL2, soil texture showed a silt clay horizon of 0 - 70 cm and a heavy clay subsoil of 80 - 200 cm. A bulk density was found at a subsoil layer (50 - 70 cm) with 1.46 g/cm3 . The stability index of topsoil (0 - 20 cm) were generally low (SI = 0.66). The soil chemical fertility also decreased by the low exchangeable contents CEC, Ca2+ and Mg2+. The soil organic matter was low to moderate (2.32 - 5.33% OM); the soil pH in the topsoil showed a soil acidity (pH = 4.36) that was not suitable for the growth of citrus orchards. The available soil water was low compared with the field capacity.