NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH CÁC LOẠI NẤM GÂY THỐI HỎNG VÀ ĐỀ XUẤT HƯỚNG BẢO QUẢN KHOAI TẦNG VÀNG TẠI HUYỆN THANH SƠN, TỈNH PHÚ THỌ

Khoai tầng vàng thuộc nhóm khoai sọ [Colocasia esculenta (L.) Schott], là một trong những nguyên liệu đặc sản bản địa của huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. Loại khoai này giàu dinh dưỡng và có giá trị cảm quan cao. Tuy nhiên, khoai bị hỏng rất nhanh, bắt đầu từ phần đáy củ rồi tiến dần lên. Nghiên cứu tổng quan và những thí nghiệm thăm dò cho thấy, nấm mốc là nguyên nhân chính gây nên hiện tượng thối củ. Đề tài nghiên cứu triệu chứng bệnh trên củ khoai tầng vàng sau thu hoạch, phân lập nấm trên mẫu khoai tầng vàng bị bệnh và xác định tốc độ phát triển của tản nấm, sau đó tiến hành lây nhiễm nhân tạo nấm lên củ khoai khỏe và định tên nấm bằng phương pháp giải trình tự gen. Kết quả phân lập đã thu được 3 chủng nấm kí hiệu là N1, N2, N3, trong đó, chủng nấm N2 xuất hiện với tần suất cao nhất và là nguyên nhân chính gây bệnh cho củ khoai tầng vàng sau thu hoạch. Định tên bằng giải trình tự gen cho thấy chủng nấm N2 là Athelia rolfsii. Từ đây, bước đầu đề xuất một số giải pháp kỹ thuật để có thể trồng, thu hoạch và bảo quản củ với thời gian dài hơn.

Yellow taro belongs to Colocasia esculenta, which is one of the local special products of Thanh Son district, Phu Tho province. This taro is rich in nutrients and has high organoleptic quality. However, the tuber is rotten very quickly, starting from the bottom of the tuber and then gradually goes up. The literature and primary experiments have shown that fungus is the main cause of tuber rot. This study aimed to identify disease sympton after harvesting; isolation of fungus; growth rate of the colonies; artificial infection on healthy tubers and clarification of the fungus by gene sequencing method. The result obtained three isolates of N1, N2 and N3. Among them, N2 strain was found at the highest frequency and was the main cause of rot disease in yellow taro after harvesting. After comparing the genetic sequencing, the nucleotides of N2 were 100% homologous with fungi Athelia rolfsii. As a result, some technical solutions were proposed for soil and tuber treatment.