ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ CÂY TRỒNG XEN ĐẾN HỆ THỐNG CANH TÁC NGÔ TRÊN ĐẤT DỐC TẠI HUYỆN MỘC CHÂU, TỈNH SƠN LA

Ngô là một trong những cây trồng chủ lực ở Sơn La. Hiện nay diện tích ngô tại Sơn La giảm dần nhưng canh tác ngô trên đất dốc vẫn là một trong những nguồn sinh kế chính của nông dân địa phương. Kết quả thí nghiệm trồng xen cây họ đậu và cây thức ăn chăn nuôi (cỏ Ghine) thực hiện từ 2018 - 2020 tại huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La cho thấy, trồng xen giúp tăng độ ẩm đất cao hơn 5 - 7% so với trồng ngô thuần, độ chua của đất ổn định và có xu hướng tăng lên gần trung tính. Hàm lượng các bon hữu cơ trong đất trồng ngô có sự cải thiện rõ rệt (dao dộng từ 1,80 - 2,12%). Hàm lượng N tổng số của đất trồng ngô xen cây họ đậu tăng thêm từ 0,019 đến 0,036%, hàm lượng lân và kali dễ tiêu cải thiện rõ rệt so với trồng ngô thuần hoặc xen với cỏ. Trồng xen cây họ đậu giúp năng suất thân lá ngô tăng từ 0,74 - 1,94 tấn/ha và năng suất ngô thực thu tăng 1,5 - 4,2 tấn/ha so với công thức đối chứng. Các cây họ đậu trồng xen ngô còn cung cấp thêm từ 1,08 - 1,35 tấn sinh khối/ha cho đất. Như vậy, trồng xen các loại cây đa dụng họ đậu, trồng băng cỏ theo đường đồng mức trong hệ canh tác ngô có tác động bảo vệ và cải thiện độ phì nhiêu đất, tăng năng suất cây trồng.

Maize is one of the main crops in Son La province. Currently, the maize area in Son La is decreasing, but maize cultivation on sloping land is still one of the main livelihood sources of local farmers. The results of the experiment on intercropping legumes with forage plants (Ghine grass) carried out from 2018 to 2020 in Moc Chau district, Son La province showed that intercropping increased soil moisture by 5 - 7% compared with maize monoculture, soil acidity reached nearly neutral. The organic carbon content in soil improved markedly (ranging from 1.80 to 2.12%). Total N content in soil intercropping maize with legumes increased from 0.019 to 0.036%; available phosphorus and potassium content improved significantly compared to that of maize monoculture or intercropping maize with grass. The legumes intercropped with maize increased maize biomass by 0.74 - 1.94 tons/ha and maize yield 1.5 - 4.2 tons/ha compared with the control treatment. The legumes intercropped with maize also provided 1.08 - 1.35 tons of biomass/ha to the soil. In conclusion, combinations of intercropping and relay cropping with legume crops into maize farming systems on sloping land can help reduce soil degradation, improve soil fertility and increase maize productivity.