ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG NUÔI CẤY IN VITRO ĐẾN TÁI SINH CHỒI CỦA BA LOÀI CÂY DƯỢC LIỆU PHỤC VỤ CÔNG TÁC BẢO TỒN

Bảo tồn nguồn gen dược liệu quý hiếm có giá trị kinh tế cao như thạch hộc rỉ sắt, kim tuyết liên, húng chanh Ấn Độ trong điều kiện in vitro có vai trò quan trọng nhằm đảm bảo lưu giữ nguồn giống có giá trị trong tương lai. Mục tiêu của nghiên cứu này là duy trì và bảo tồn nhân giống ba nguồn gen cây dược liệu quý trên bằng phương pháp nuôi cấy mô. Kết quả chỉ ra rằng, thành phần môi trường ảnh hưởng đến tái sinh chồi của các loài cây. Tái sinh chồi nhanh hay chậm phụ thuộc vào thành phần môi trường và chất điều hòa sinh trưởng như: thạch hộc rỉ sắt đạt trung bình 9,7 chồi/mẫu, và chiều dài chồi 3,26 cm trong môi trường MS + 20 g/l saccarose + 10% nước dừa + 60 g/l chuối +0,75 mg/l BA + 0,5 mg/l α-NAA (CT3) cho tái sinh tốt nhất, lan kim tuyến trùng bình 8,74 chồi/mẫu, chiều cao đạt 3,7 cm trong môi trường MS + 30 g/l saccarose + 10% nước dừa + 1,5 mg/l kinetin (CT5), trong khi húng chanh Ấn Độ đạt ở công thức CT8 (30 g/l Sacarose + 0,25 mg/l BA) cho số chồi trung bình cao nhất đạt 7,8 chồi/mẫu và 2,8 cm. Kết quả này cho thấy rằng tùy thuộc vào loài cây việc bổ sung chất phụ gia và điều hòa sinh trưởng khác nhau để phù hợp với thích nghi tái sinh chồi của từng cây ở điều kiện in vitro. Kết quả này làm cơ sở để duy trì, lưu giữ và nhân giống trong điều kiện nhiệt độ ánh sáng trong phòng.

Genetic conservation of endemic, rare and high economic valuable medicinal plants such as Dendrobium officinale, Anoectochilus roxburghii and Coleus forskohlii in in vitro condition plays an important role to maintain and conserve valuable materials for the future. The objective of this study was to maintain, conserve and propagate the above three medicinal species by tissue culture. The results indicated that the medium composition affected the shoot regeneration. The fast or slow process of shoot regeneration depended on the cultural medium and supplemented plant growth regulators as: Dendrobium officinale reached 9.7 shoots/sample on average; 3.26 cm of shoot length in medium of MS+ 20 g/l saccharose + 10% coconut water + 60 g/l banana + 0.75 mg/l BA + 0.5 mg/l α-NAA (CT3) which gave the best shoot regeneration. For Anoectochilus roxburghii, an average shoot per sample and height were 8.74 and 3.7 cm, respectively, in the medium of MS + 30 g/l saccharose + 10% of coconut water + 1.5 mg/l Kinetin (CT5) while Coleus forskohlii was cultured in MS media and supplemented with 30 g/l Sacarose + 0.25 mg/l BA (CT8); the best number of average shoots per sample reached 7.8 and the height was 2.8 cm. These results suggested that the growth regulators and various additives need to be appropriately supplemented depending on shoot regeneration of each plant species in invitro condition. The study result can be used as a basis to maintain and propagate the medical plants under temperature and light conditions of the laboratory.